zwierzaki

Marcinie, jako leśnik mieszkający nieopodal schroniska w Roztoce, w leśniczówce Wancie, znasz dobrze dolinę i jej mieszkańców. Większość z nich kryje się przed turystami w gęstym lesie. Czy możesz nam o nich więcej opowiedzieć?

Dolina Roztoki jest miejscem występowania wielu zwierząt, żyjących zwłaszcza w piętrach leśnych Tatr. Nie sposób wymienić tu wszystkich tych gatunków, bo są ich dziesiątki. Wymienię te najbardziej popularne, które większość ludzi jest w stanie rozpoznać i są dla doliny charakterystyczne.

Najczęściej możemy tutaj spotkać jelenie. Samce - byki, noszące na głowie poroże, rzadziej pokazują się w pobliżu szlaków, wolą obszary lasu nie odwiedzane przez człowieka. Łanie, czyli "żony" jeleni - byków, bardzo często spędzają całe dnie w pobliżu szlaków czy schroniska. Często prowadzą młode cielęta, zapewniając im tym większe bezpieczeństwo, licząc, że obecność ludzi odstraszy drapieżniki, dla których cielę może być łatwym łupem.

Innymi kopytnymi mieszkańcami doliny są sarny. Zwierzęta te są z jeleniami przez większość turystów mylone, zupełnie nierozróżnialne. Często ludzie widząc sarnę, myślą, że to samica jelenia. A są to dwa różne gatunki zwierzęcia. Jelenie są potężne, można je porównać wielkością z krową. Sarny są mniejsze, gabarytami ciała pasują do kozy domowej. Samiec zwany jest kozłem a samica po prostu kozą.

Zwierzęciem, które można w ciemno przyjąć, że prawie na pewno gdzieś tu przebywa jest lis. Spotkać go można bardzo często i to o każdej porze doby. Czasem próbuje dostać się do schroniska w poszukiwaniu łatwego pokarmu, niekiedy pokręci się przy turystach odpoczywających przy schronisku, a nóż ktoś mu coś rzuci do zjedzenia. Na szczęście wiedza wśród turystów odwiedzających akurat Dolinę Roztoki jest wysoka i wiedzą, że takim ewentualnym zachowaniem takiemu liskowi na pewno nie pomogą, mogą raczej zaszkodzić np. przez przekazanie jakiejś choroby, która dla lisa będzie śmiertelna. A jeżeli taki osobnik już się pojawi, to strażnicy błyskawicznie reagują, odstraszając takie zwierzę aby oduczyć go złego nawyku.

Większy krewniak lisa - wilk, także jest częstym gościem w Roztoce. Przy samym budynku schroniska nie pojawia się zbyt często ale na droga gospodarcza do schroniska czy pasmo lasu nad Białką to jego ścieżki, które często przemierza. Śladami jego obecności poza licznymi tropami w błocie czy na śniegu, są też niekiedy zabite przez watahę jelenie lub sarny, których szczątki są potem rozwlekane po dolinie przez nie same ale też przez kuny, łasice, lisy, które czasem też padają ich ofiarami. Na takiej padlinie żeruje też często orzeł przedni czy kruk, który swoim głośnym "pokrakiwaniem" pozwala strażnikom dotrzeć w takie miejsca w celu ustalenia gatunku zwierzęcia, które padło ofiarą wilków lub innego drapieżnika. Zdarzyć się może, że jeleń czy sarna nie padło łupem wilczej watahy a np. rysia. Ale to już jest oceniane na miejscu i najczęściej można określić kto był sprawcą ataku.

Nie można zapomnieć o "gaździe" tatrzańskich lasów - niedźwiedziu. Bywał, bywa i zapewne będzie bywał w dolinie, dopóki będzie istniał. Wizyty niedźwiedzia w schronisku, przy śmietniku, na kuchni, w spiżarni - można by o nich opowiadać dużo. Miejmy nadzieję, że pozostanie to już tylko w opowiadaniach i misie będą takie jakie mają być - dzikie, żyjące w lesie i tam zdobywające pokarm w naturalny dla siebie sposób. Odkąd nie ma przy szlakach koszy na śmieci, czyli miejsc nęcących swym zapachem zwierzęta a zwłaszcza niedźwiedzie, odkąd pastuchy elektryczne skutecznie odstraszają zapędy niektórych osobników od prób dobrania się do kontenerów czy samych budynków odtąd panuje względny spokój i oby tak zostało. Najważniejsze aby każdy turysta odwiedzający Park zabierał razem ze sobą, każdą rzecz, każde opakowanie, które ze sobą przynosi a przyroda na pewno będzie mu za to wdzięczna.

wróć do garści pytań

O jedzeniu z głową

Wakacje są czasem, kiedy chcemy zwykle odpocząć od wielu rygorów i rytmu. Czy dbanie o odżywianie w tym czasie ma większy sens? W końcu wyjazd to tylko tydzień, może dwa...

Marcin: Nasze wybory żywieniowe zależą od motywacji, upodobań, stylu życia. Oczywiście, jak już wspomnieliśmy, sam wyjazd nie jest najlepszym okresem na zmianę nawyków żywieniowych. Natomiast po powrocie warto wykorzystać energię do realizacji marzeń i celów np. odchudzania, poprawy zdrowia i sprawności.

Michalina: Dbanie o odżywianie na wakacjach nie musi wiązać się z nieprzyjemnym rygorem. Dobrym rozwiązaniem jest stosowanie zasady „Najlepszy wybór w danym czasie”. Zamiast słodyczy możemy sięgnąć po bakalie. Zamiast hot-doga czy pizzy wybrać lokalne specjalności i regionalne produkty (choćby oscypek, o który według znawcy serów Giena Mientkiewicza nawet w górach nie jest łatwo).

Marcin: Jeśli zdrowe odżywianie jest naturalne i dbanie o ten aspekt w czasie wakacji jest dla nas ważne, to dobre wybory naprawdę nie są wielkim ciężarem. Dobrym przykładem jest zwyciężczyni transformacji kobiet 2012 (w niecałe 5 miesięcy pozbyła się 5 kg, 7,5 proc. tkanki tłuszczowej), która w trakcie naszej współpracy wyjechała na kilka dni w Tatry. Odpowiednio się przygotowała i skomponowała takie oto zestawy:

  • shake białkowy + mix orzechów (np. na śniadanie lub w drodze)
  • chleb z siemienia lnianego + sardynki z puszki + warzywa suszone + omega3
  • placki mocy + omega3
  • batoniki własnej roboty
  • mięso + warzywa suszone + komosa ryżowa
  • placki mocy + mix orzechów
  • dwa jajka + amarantus + warzywa suszone + sardynki z puszki

W międzyczasie zagospodarowała swoje 10% i wypiła lampkę czerwonego wina.

Każdy z nas powinien obrać najlepszą dla siebie ścieżkę odżywiania, także w górach. Taką, która nie tylko zapewni odpowiednią dawkę energii, ale będzie możliwa do zrealizowania bez konieczności wprowadzania stresującego rygoru i ograniczeń.

Sztuka żywienia w górach - spis treści

Wakacyjne diety

Niektórym turystom zależy, by na górskich szlakach zostawić za sobą kilka niechcianych kilogramów. Czy wyprawy w góry to dobry moment, by zacząć się odchudzać?

Marcin: Dla większości osób górskie wycieczki są formą odpoczynku od codzienności, wolności i beztroski. Z kolei zmiana nawyków żywieniowych jest formą nauki i wymaga trochę zaangażowania i minimum uwagi. Na wakacjach lepiej cieszyć się chwilą, być „tu i teraz” czyli w górach, a rozpoczęcie odchudzania zostawić na czas po powrocie. Jeśli czas „na lądzie” przeznaczymy na naukę skutecznych nawyków, to następnym razem przyjedziemy w góry w znacznie lepszej formie, zdrowsi, sprawniejsi, bez zbędnych kilogramów.

A jeśli już mówimy o spadku wagi, to w trakcie kilkutygodniowych górskich wypraw jest on dość typowy i, o ile nie jest skorelowany ze spadkiem sprawności czy chorobą, to wskazuje na naturalny proces adaptacji organizmu.

Sztuka żywienia w górach - spis treści

  • partnerzy20
  • patroni
  • PFR
  • ankieta